Alle reistips voor jouw reizen en vakanties met kinderen!

Gevoelig – Intens – Wilskrachtig

0

Vandaag laat ik Fanny Cattenstart aan het woord. Fanny heeft een praktijk voor begeleiding, training en advies over hoogbegaafdheid en ontwikkelingsvoorsprong. Zij begeleidt scholen, kinderopvang en ouders want haar motto is: “Het kind is niet stuk, de omgeving moet leren waarnemen en begrijpen.” 

Eerder schreef zij een blog over asynchrone ontwikkeling.

Gevoelig – intens – wilskrachtig

Sommige kinderen raken volledig overstuur als ze teleurgesteld zijn, als hen onrecht aangedaan wordt, als ze overprikkeld zijn, als ….. ja, er zijn redenen te over om overstuur te raken voor intens voelende kinderen met temperament.

Jordi, Bram en Lize

Neem Jordi. Jordi komt thuis uit school en smijt zijn tas in een hoek. Hij moppert, kijkt sip, zijn schouders hangen naar beneden. Je vraagt wat hij voor fruit wil en je merkt op dat er geen perzik meer is. Je weet hoe graag hij dat wil en je wilt zijn verwachting managen. Hij ontploft: hij springt op, schreeuwt, schopt tegen een stoel en rent naar boven.

Bram

Of Bram. Op het schoolplein spelen de kinderen vrolijk en uitbundig met elkaar. Het zonnetje schijnt en iedereen heeft het naar zijn zin. Alleen Bram loopt langs de rand van het schoolplein bij de struiken. Hij raapt wat van de grond en bekijkt het. Hij is zo vaak alleen tijdens het buitenspelen. Je besluit hem te helpen om aansluiting te vinden in de groep. Je gaat naar hem toe en begint een gesprekje. Je vraagt of hij niet met de andere kinderen wil spelen. Bram schudt zijn hoofd en zegt dat hij het fijn vindt om even alleen te zijn. Je hebt met hem te doen en besluit hem echt te helpen. Je geeft aan dat je zorgt dat hij gewoon mee kan doen, dat hij zich geen zorgen hoeft te maken, dat de andere kinderen ook echt wel met hem willen spelen. Je pakt zijn hand en wilt richting de andere kinderen lopen. Bram begint te gillen en raakt in paniek.

Lize

Ook Lize beleeft de wereld intens. Terwijl je aan het koken bent, begint Lize aan een Loom bandje. Ze werkt ijverig en is meer dan vijftien minuten geconcentreerd bezig. Je kondigt aan dat over vijf minuten het eten klaar is. Lize knikt. Na vijf minuten geef je aan: “Lize je moet nu gaan afronden, ik zet het eten al op tafel.” Lize zegt dat ze nu niet zomaar kan stoppen. Je geeft aan dat je had gezegd dat er nog maar vijf minuten waren. “Na het eten mag je verder maar nu wil ik echt dat je aan tafel komt zitten.” Lize barst in huilen uit, roept dat het oneerlijk is dat zij niets te zeggen heeft over wanneer er gegeten moet worden. Ze is ontroostbaar.

Ze is ontroostbaar.

Uitbarsting

Soms leidt een schijnbaar onbelangrijk iets tot een uitbarsting. Hoe ga je daar mee om als ouder? En als professional? Zo’n kind kan niet steeds zijn zin krijgen. Het moet leren dat soms dingen gewoon niet kunnen of mogen. We moeten het kind dus tot de orde roepen. Uitleggen dat zijn heftige reactie niet in verhouding staat tot wat er gebeurde.

Of kan het ook anders? Zorgen we door een stevig aanpak dat kinderen hun eigen gevoelens niet vertrouwen? Dat ze zich aanpassen, zich schuldig gaan voelen en het gevoel hebben dat de omgeving hen iets verwijt?

Een kind met heftige emoties heeft een behoefte.

Behoeftes kind

Volgens mij kan het zeker anders. Een kind met heftige emoties heeft een behoefte. Er is geen reden om uitbarstingen als ‘lastig gedrag’ te zien, dat is iets dat afgeleerd moet worden. Het is een uiting dat het kind hulp nodig heeft om alle gevoelens in goede banen te leiden. Begrip en erkenning voor wat een kind voelt brengt verbinding en vertrouwen. Een betere basis om iets te leren dan een signaal dat het niet klopt wat het kind doet of wil. Schuld en verwijten werken averechts. Vertrouwen over gevoelens die kloppen en die er mogen zijn is wat het kind nodig heeft. Verbinding is nodig voor een veilig gevoel en biedt ruimte om dat vertrouwen verder te ontwikkelen.

Jordi, Bram en Lize beleven de wereld intens

In de beschreven situaties speelt steeds iets anders. Sommige kinderen kunnen al heel goed reguleren en anderen hebben daar nog hulp bij nodig. We bekijken de situaties nog een keer vanuit het idee dat deze kinderen allemaal intens zijn qua gevoel en allemaal wilskrachtig.

Jordi, Bram en Lize

Jordi heeft een zware dag gehad op school. Hij wordt op school ingeperkt qua autonomie en hij wordt niet altijd erkend in zijn gevoel van rechtvaardigheid. Hij moet zich vaak enorm aanpassen. Hij heeft
bij thuiskomst al een volle emmer. Hoe kunnen we Jordi helpen?

Bram is een jongen die veel prikkels opvangt en snel last heeft van drukte. Hij is tijdens het spelen in de hoeken al behoorlijk geprikkeld. Buiten krijgt hij de kans zichzelf te reguleren, hij zoekt een rustige plek en zoekt verbinding met de natuur. Hij heeft dat nodig om zijn emmer weer wat leger te maken. De drukte overweldigt hem vaak. Hoe kunnen we Bram helpen?

Lize gaat helemaal op in haar activiteit en verwacht dat ze bijna klaar is en vol trots het bandje kan laten zien. Ze heeft echt heel erg haar best gedaan en dan verandert de situatie voor haar te plotseling. Ze kan haar drive niet uitzetten en wordt overspoeld door teleurstelling.

Begeleiding

 Benoem wat je ziet

 Vraag wat er gebeurd is en/of hoe hij/zij zich voelt

 Bied een knuffel aan, zorg voor verbinding

 Laat hem/haar vertellen wat er gebeurd is en/of help hem/haar om gevoelens onder woorden

te brengen

 Erken zijn/haar gevoel, geef aan dat je het begrijpt

 Vraag wat hij/zij wil of nodig heeft

 Help eventueel met het uitvoeren van wat nodig is

 Geef, indien nodig, suggesties voor activiteiten waar hij/zij rustig van wordt of zijn batterij

van kan opladen

Bram wil waarschijnlijk met rust gelaten worden. Het is goed hem te laten weten dat hij een goede manier heeft bedacht om de drukte te reguleren.

Jordi heeft het nodig te horen dat zijn gevoelens erbij horen en dat er hulp is om te kijken wat er nodig is.

En Lize wil getroost worden en heeft hulp nodig om te schakelen. Ook kan je met Lize een alternatief bedenken om de situatie voor haar acceptabeler te maken.

Fanny Cattenstart
www.gripoptalent.nl

Laat een antwoord achter

Uw e-mailadres wordt niet gepubliceerd.